Acercamiento desde la lengua vasca

al estudio del variacionismo lingüístico cuantitativista

Juan Abasolo, Ariane Ensunza

2021

El euskera, la lengua de los vascos

En la historia

A la historia

primer libro impreso

Algún paralelismo

Estandarización del euskera

Euskaltzaindia

Batua

En la educación

Ikastolas

Imagen de la ikastola de Bilbao, año 1933.
Pedagogia planteada por Maria Montessori
Ezkurdia, G., Bilbao, B., & Pérez, K. (2017). Emakume Abertzale Batza (EAB) Bilbon. Euskalingua, 31, 14–27.

Hoy en día

Universidad

Bordeaux (1948) Cátedra

UN (1964) Cátedra

UEU (1973) desde la utopia

UD (1976)

UPV/EHU (1980)

Bordeaux 3 (1981) Études basques

UPPA (1992)

UPNA (1996)

MU (1997)

Investigación

Dialectología

Método científico: dialectometría

1 2 3 4
Ahatsa -aren gainean anhitz arroltze aski
Ahetze -aren gainean (h)anitz arroltze aski
Aiherra -aren gainean (h)anitz arroltze aski
Ainharbe -an gainean hanitx arraultze aski
Ainhize -Ø gainean (h)anitz arraultze aski
Ainhoa -an gainean (h)anitz arroltze aski
Aintzila -an gainean anhitz arrultze aski
Aiziritze -Ø gainean anizko arroltze aski
Aldude -Ø gainean (h)anitz arroltze aski
Aloze-Ziboze-Onizegaine -an gainean hanitx arrautze aski

Lematización de los datos de Bourciez (1895)
Aurrekoetxea, Videgain, Iglesias (2005)

1_-aren gainean 1_-an gainean 1_Ø gainean 2_anhitz 2_(h)anitz 2_hanitx 2_anizko 3_arroltze 3_arraultze 4_aski
Ahatsa 1 0 0 1 0 0 0 1 0 1
Ahetze 1 0 0 0 1 0 0 1 0 1
Aiherra 1 0 0 0 1 0 0 1 0 1
Ainharbe 0 1 0 0 0 1 0 0 1 1
Ainhize 0 0 1 0 1 0 0 0 1 1
Ainhoa 0 1 0 0 1 0 0 1 0 1
Aintzila 0 1 0 1 0 0 0 1 0 1
Aiziritze 0 0 1 0 0 0 1 1 0 1

Los datos anteriores reducidos a presencia/ausencia

Matriz de distancias

Ahetze Aiherra Ainharb Ainhize Ainhoa Aintzil Aizirit Aldude Aloze-Z
Ahatsa 25 25 75 75 50 50 50 50 75
Ahetze 0 75 50 25 75 50 25 75
Aiherra 75 50 25 75 50 25 75
Ainharb 50 50 50 75 75 25
Ainhize 50 75 50 25 75
Ainhoa 50 50 25 50
Aintzil 75 75 50
Aizirit 25 75
Aldude 75

DiaTech

Ejemplo de la dialektkarten.ch

Trabajos recientes y actuales

Reducción de la dimensionalidad

Variacion y territorio

Estandar y variación sociolingüística

Algunas oportunidades

guaraní <-> jopará

castellanos, portugueses… portuñoles?

Aurrekoetxea, G., & Videgain, C. (2009). Le projet bourciez: Traitement géolinguistique d’un corpus dialectal de 1895. Dialectologia: revista electrònica, 2, 81-111–111.

Aurrekoetxea, G., Videgain, X., & Iglesias, A. (2005). «Bourciez» bildumako euskal atlasa (BBEA): 2. Gramatika. Anuario del Seminario de Filología Vasca Julio de Urquijo: International journal of basque linguistics and philology, 39(1), 1–277.

Aurrekoetxea, G., Gaminde, I., Ormaetxea, J. L., & Videgain, X. (2019). Euskalkien Sailkapen Berria. UPV/EHU, Argitalpen Zerbitzua.

Aurrekoetxea, G., Abasolo, J., Clua, E., Usobiaga, I., & Salicrú, M. (2021). Hizkuntza-aldagaien aldakortasuna: Lehen hurbilketa. Uztaro: giza eta gizarte-zientzien aldizkaria.

Aurrekoetxea, G., Fernandez-Aguirre, K., Rubio, J., Ruiz, B., & Sanchez, J. (2013). «DiaTech»: A new tool for dialectology. Literary and Linguistic Computing, 28(1), 23–30. https://doi.org/10/gfpqb3

Bonaparte, L. L. (1863). Carte des sept Provinces Basques, montrant la délimitation actuelle de l’euscara et sa division en dialectes, sous-dialectes et varietés par Louis-Lucien Bonaparte. [Mapa]. Euskal Memoria Digitala. http://hdl.handle.net/10357/6535

Ensunza, A. (2018). The influence of standard basque in busturialdea. part 1: Demonstrative pronouns. Dialectologia, 22, 17–29. https://doi.org/10.1344/dialectologia2018.22.2

Goebl, H. (2013). La dialectometrización del ALPI: rápida presentación de los resultados. In E. Casanova & C. Calvo Rigual (Arg.), Actas del XXVI Congreso Internacional de Lingüística y de Filología Románicas: Valencia 2010. De Gruyter.

Séguy, J. (1971). La relation entre la distance spatiale et la distance lexicale. Imprimerie Protat Frères. https://doi.org/10/gf5bd2

Unamuno, L., Abasolo, J., & Eguskiza, N. (2021, uztailak 2). Euskara estandarra eta euskalkien arteko levelling edo berdintze-fenomenoa. Hizkuntzalari Euskaldunen V. Topaketa: Kimu berriak Euskal Hizkuntzalaritzan, Eibar.



·

aguyje
eskerrik asko
gracias